Przepisy · 30 października 2026 · Piotr Olszewski

Szczupak - okres ochronny i wymiar 2026

Szczupak ma w Polsce okres ochronny od 1 stycznia do 30 kwietnia, a ustawowy wymiar ochronny wynosi 45 cm. Okręgi PZW mogą ustalać własne, surowsze zasady, więc w 2026 roku wymiar w praktyce bywa wyższy, a dodatkowo wprowadzane są górne wymiary i limity sztuk.

Fot. Jik jik, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Okres ochronny szczupaka w 2026 roku

Okres ochronny szczupaka trwa od 1 stycznia do 30 kwietnia. W tym czasie nie wolno zabierać szczupaka z wody, niezależnie od jego długości. Złowioną rybę trzeba wypuścić.

Termin pokrywa się z tarłem. Szczupak odbywa je wcześnie wiosną, w marcu i kwietniu, na zarośniętych płyciznach, w starorzeczach i na zalanych łąkach. Ikra jest bardzo drobna i przytwierdzona do roślinności, a wylęg następuje po 12-15 dniach.

Podstawą prawną jest rozporządzenie ministra rolnictwa z 12 lipca 2023 roku w sprawie szczegółowych warunków ochrony i połowu ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych (Dz.U. 2023 poz. 1373). Weszło w życie 27 lipca 2023 roku i według bazy ELI nie było nowelizowane do 10 października 2026. Okręg PZW może mieć własne, surowsze zasady, więc przed wyjazdem trzeba sprawdzić regulamin okręgu i konkretnego łowiska. Zestawienie okresów ochronnych innych gatunków znajdziesz w tekście okresy i wymiary ochronne ryb.

Dodatkowe ograniczenia w okresie ochronnym

Niektóre okręgi w pierwszych miesiącach roku zaostrzają też sposób połowu. W 2026 roku wygląda to tak:

  • Okręg Mazowiecki - od 1 stycznia do 30 kwietnia zakaz żywca i martwej rybki oraz przynęt spinningowych dłuższych niż 5 cm (poza wodami górskimi),
  • Katowice - w tym samym okresie na zbiornikach zakaz trollingu oraz żywca i martwej ryby, a spinning bez prawa zabierania ryb,
  • Radom - od 1 stycznia do 31 maja 2026 zakaz połowu na żywą lub martwą rybkę oraz zakaz spinningu (uchwała ZO nr 5/2026).

Wymiar ochronny szczupaka - co mówią przepisy

Ustawowy wymiar ochronny szczupaka to 45 cm. Ryby krótsze trzeba wypuścić, a zabranie takiej sztuki to wykroczenie. Konsekwencje opisuje tekst o mandatach i karach.

Krajowy regulamin PZW (RAPR) nie zawiera liczbowych wymiarów, okresów ani limitów. Ustalają je zarządy okręgów w zezwoleniach i szczegółowych zasadach wędkowania. Nie znalazłem ogólnokrajowej zmiany wymiaru czy limitu szczupaka - limity są okręgowe.

Dolny i górny wymiar ochronny

Część okręgów stosuje wymiar w formie przedziału. Dolna granica chroni ryby jeszcze niedojrzałe, górna - duże, najcenniejsze dla populacji tarlaki. Wolno zabrać tylko szczupaka mieszczącego się w przedziale, a każdą rybę krótszą lub dłuższą trzeba wypuścić.

Przykład to Okręg Mazowiecki. W 2026 roku obowiązuje tam wymiar 60-80 cm. W porównaniu z 2025 rokiem dodano górny wymiar dla szczupaka i sandacza (uchwała ZO nr 495/X/2025). Szczupak o długości 55 cm albo 90 cm musi więc wrócić do wody.

Analogiczne zasady dla drugiego głównego drapieżnika opisuje tekst Sandacz - okres ochronny i wymiar 2026. Tabelę wymiarów wszystkich gatunków znajdziesz w zestawieniu wymiary ochronne ryb 2026.

Zasady okręgowe dla szczupaka - przykłady na 2026 rok

Poniższa tabela zbiera przykłady z regulaminów okręgowych. Nie obejmuje wszystkich okręgów, a zasady poszczególnych łowisk mogą być jeszcze surowsze.

Okręg Wymiar szczupaka Limit Okres ochronny / zakaz zabierania Dodatkowe zasady
Mazowiecki (Warszawa) 60-80 cm (dolny i górny) 1 szt. na dobę łącznie z sandaczem, boleniem lub brzaną 1 stycznia - 30 kwietnia Roczny limit 24 szt. dla bolenia, sandacza, szczupaka i suma łącznie
Gorzów Wielkopolski 50-85 cm (w rzekach górskich 45 cm) sprawdź regulamin okręgu 1 stycznia - 30 kwietnia -
Katowice na wielu zbiornikach 50-90 cm (regulaminy łowisk) 2 szt. na dobę łącznie z sandaczem 1 stycznia - 30 kwietnia, na wybranych zbiornikach do 31 maja Zbiorniki: zakaz trollingu i żywca w okresie ochronnym
Ciechanów sprawdź regulamin okręgu szczupak i sandacz łącznie 2 szt. na tydzień, nie więcej niż 1 szt. na dobę sprawdź regulamin okręgu Limit dobowy wagowy na rzekach i jeziorach
Radom sprawdź regulamin okręgu sprawdź regulamin okręgu zakaz spinningu i żywca od 1 stycznia do 31 maja 2026 Zmiana z 17 stycznia 2026

Zestawienie pokazuje, dlaczego sama liczba 45 cm nie wystarcza. Zmienność jest największa właśnie przy szczupaku: wymiar dolny sięga od 45 cm w ustawie do 60 cm na Mazowszu, a limity od 1 do 2 sztuk. W Radomiu zakaz spinningu trwa dłużej niż podstawowy okres ochronny, a w części Katowic zabieranie jest wyłączone aż do końca maja.

Limity - ile szczupaków wolno zabrać

Przepisy krajowe nie wyznaczają limitu sztuk szczupaka. Jedyny limit ilościowy w rozporządzeniu dotyczy węgorza: 2 szt. na dobę. Nie ma też krajowego limitu wagowego ani łącznego limitu sztuk.

Limity ustalają okręgi i często łączą szczupaka z innymi drapieżnikami:

  • Mazowsze - 1 szt. na dobę łącznie z sandaczem, boleniem lub brzaną, a do tego roczny limit 24 szt. drapieżników,
  • Katowice - 2 szt. na dobę łącznie z sandaczem,
  • Ciechanów - 2 szt. na tydzień łącznie z sandaczem, nie więcej niż 1 szt. na dobę.

Złowiony drugi drapieżnik z tej samej puli wyczerpuje więc limit. Wędkarz łowiący jednocześnie na szczupaka i sandacza musi liczyć obie ryby razem.

Krajowe zasady połowu istotne przy łowieniu szczupaka

Niezależnie od okręgu obowiązują ogólne zasady dotyczące sprzętu i sposobu połowu:

  • najwyżej 2 wędki jednocześnie,
  • wędzisko co najmniej 30 cm, z linką zakończoną jednym haczykiem z przynętą albo sztuczną przynętą z najwyżej 3 haczykami (każdy najwyżej 4 ostrza w kole 30 mm),
  • zakaz stosowania sztucznego światła do lokalizacji i wabienia ryb,
  • zakaz połowu wędką przez ciągłe podnoszenie i opuszczanie przynęty, z wyjątkiem łowienia pod lodem,
  • zakaz połowu bliżej niż 50 m od budowli piętrzących wodę,
  • ryby na przynętę wolno pozyskiwać tylko z wód, w których będą użyte.

Podrywka ma ograniczony rozmiar: siatka najwyżej 1 m na 1 m z oczkami co najmniej 5 mm. Zasady połowu po zmroku opisuje tekst o nocnym łowieniu. Prawo do łowienia daje karta wędkarska, jej uzyskanie opisuje materiał karta wędkarska krok po kroku.

Dlaczego szczupak ma okres ochronny

Liczebność szczupaka w polskich wodach w ostatnich latach wyraźnie spadła. Jako przyczyny wskazuje się nieracjonalną gospodarkę rybacką, kłusownictwo i dużą presję wędkarską. Niski stan wód wiosną i brak rozlewisk sprzyjają dodatkowo wypieraniu szczupaka z rzek przez inne gatunki, na przykład bolenia.

Okres ochronny chroni przede wszystkim tarło. Szczupak jako drapieżnik trze się wcześnie, dzięki czemu dorastający narybek może żywić się młodym wylęgiem innych ryb, na przykład płoci. Do tarła przystępują już osobniki roczne o długości 30-35 cm, ale składają niewiele ikry. Największe znaczenie dla odnowienia populacji mają duże samice, stąd górne wymiary wprowadzane przez część okręgów.

Wymiar ochronny działa podobnie: pozwala rybom rozmnożyć się przynajmniej raz, zanim mogłyby trafić do zabrania.

Jak wypuszczać szczupaka, żeby przeżył

Przepisy określają, czego nie wolno zabrać, ale wypuszczona ryba musi jeszcze przeżyć. Kilka zasad znacząco zwiększa jej szanse:

  • przygotuj chwytak, szczypce i nożyce przed rzutem, żeby ryba nie leżała długo na brzegu,
  • do kontaktu z rybą używaj mokrych rąk albo rękawicy, żeby nie zdzierać śluzu,
  • trzymaj szczupaka pod brzuchem lub za żuchwę, nie wkładaj palców w skrzela,
  • haczyk wyjmuj szybko; przy głęboko połkniętej przynęcie lepiej przeciąć żyłkę niż szarpać,
  • do zdjęcia podnoś rybę na krótko, a przed puszczeniem przytrzymaj ją w wodzie, aż odzyska równowagę.

Dotyczy to zwłaszcza dużych okazów. Zęby szczupaka są ułożone do wewnątrz paszczy i bardzo ostre, więc wyjmowanie przynęty bez narzędzi to ryzyko dla ręki i dla ryby.

Kiedy i gdzie łowić szczupaka

Szczupak to drapieżnik z zasadzki. Stoi nieruchomo przy trzcinach, zatopionych gałęziach i krawędziach łąk podwodnych, a potem atakuje jednym szybkim zrywem. Szuka go się na jeziorach (skraj trzcin, łąki podwodne, spady), w zatokach zbiorników i na spokojnych odcinkach rzek. Okolice łowisk znajdziesz na mapie łowisk.

Najlepsze miesiące to maj, czerwiec oraz wrzesień, październik, listopad i grudzień. Ryba najlepiej bierze rano i wieczorem, a jesienią także w środku dnia. Szczegóły ma poradnik Szczupak jesienią - gdzie szukać, na co łowić i jak prowadzić przynętę, a na zimę przygotowany jest tekst Szczupak zimą - z lodu i z otwartej wody. Ocenę warunków na najbliższe dni daje prognoza brań na 7 dni.

Do połowu używa się gum o długości 10-20 cm, woblerów, błystek wahadłowych i obrotowych oraz jerków. Żywiec ma zwykle 10-15 cm, ale pamiętaj o zakazach żywca w okresie ochronnym w niektórych okręgach. Zestawienie przynęt według miesięcy znajdziesz w tekście Przynęty na szczupaka, a sprzęt w rankingu Wędka spinningowa - ranking 2026 na szczupaka, sandacza i okonia. Więcej o samym gatunku jest w atlasie ryb.

Ile mierzy szczupak i rekord Polski

Typowy szczupak ma 40-100 cm, a największe okazy dochodzą do około 150 cm. Rekord Polski to 20,8 kg i 130 cm, ustanowiony w 1970 roku (stan na 11 października 2026).

Wymiar mierzy się od czubka pyska do końca ogona, przy zamkniętej paszczy i ułożonej rybie. Dla ryb z przedziałami okręgowymi jest to szczególnie ważne, bo kilka centymetrów decyduje, czy ryba mieści się w dozwolonym zakresie.

Najczęstsze pytania

Jaki szczupak jest wymiarowy?

Wymiarowy jest szczupak, który osiąga co najmniej wymiar ochronny obowiązujący w danym okręgu i na danym łowisku. Ustawowo to 45 cm, ale okręgi często podnoszą dolną granicę, a niektóre dodają górną.

Dlaczego szczupak ma okres ochronny?

Okres ochronny chroni tarło, które u szczupaka przypada na marzec i kwiecień. Liczebność gatunku w Polsce spadła przez gospodarkę rybacką, kłusownictwo i presję wędkarską, więc zakaz zabierania w okresie rozrodu pomaga odbudować populację.

Jaki okres ochronny ma szczupak?

Okres ochronny trwa od 1 stycznia do 30 kwietnia. Na wybranych zbiornikach w okręgu Katowice zakaz zabierania sięga do 31 maja, a okręg PZW może mieć własne, surowsze zasady.

Kiedy szczupak ma okres ochronny?

Od 1 stycznia do 30 kwietnia każdego roku. W tym czasie szczupaka nie wolno zabierać, niezależnie od długości, a w niektórych okręgach obowiązują też zakazy żywca, martwej rybki, trollingu lub spinningu.

Jaki szczupak ma wymiar ochronny?

Ustawowo szczupak ma wymiar ochronny 45 cm. W praktyce zależy on od okręgu: w Okręgu Mazowieckim wolno zabrać rybę o długości 60-80 cm, w Gorzowie 50-85 cm (w rzekach górskich 45 cm), a w Katowicach na wielu zbiornikach 50-90 cm.

Jaki wymiar ochronny ma szczupak w PZW?

Krajowy regulamin PZW nie podaje liczbowego wymiaru, więc obowiązuje ustawowe 45 cm lub surowsza norma ustalona przez okręg. Szczegóły podają zasady wędkowania danego okręgu i regulamin łowiska. Opłaty w poszczególnych okręgach zebraliśmy w zestawieniu opłaty PZW.

Źródła

Przepisy sprawdzone 10 października 2026, rekord Polski 11 października 2026.